مقدمه

باید بدانید دندانهای شیری اولین دندان‌هایی هستند که در دهان کودک ظاهر می‌شوند و نقش مهمی در رشد، تکامل و سلامت دهان و دندان دارند. بسیاری از والدین تصور می‌کنند چون این دندان‌ها موقتی هستند، اهمیت چندانی ندارند؛ اما حقیقت این است که مراقبت از دندان شیری پایه‌ای برای سلامت دندان‌های دائمی و حتی زیبایی لبخند در آینده محسوب می‌شود.

دندان شیری

دندان شیری چیست؟

باید بدانید دندانهای شیری یا همان دندان‌های اولیه، معمولاً بین شش ماهگی تا سه سالگی در دهان کودک رویش پیدا می‌کنند.

تعداد آن‌ها ۲۰ عدد است که شامل ۱۰ دندان در فک بالا و ۱۰ دندان در فک پایین می‌شود.

این دندان‌ها تا حدود ۶ سالگی در دهان باقی می‌مانند و سپس به تدریج جای خود را به دندان‌های دائمی می‌دهند.

اهمیت دندانهای شیری

• جویدن و تغذیه صحیح: کودک برای خوردن غذاهای جامد نیاز به دندان دارد و دندان‌های شیری این امکان را فراهم می‌کنند.
• تکلم و تلفظ درست: وجود دندان‌ها به کودک کمک می‌کند تا کلمات را به‌درستی تلفظ کند.
• حفظ فضای دندان‌های دائمی: دندان‌های شیری مانند نگهدارنده عمل می‌کنند و فضای لازم برای رویش دندان‌های دائمی را حفظ می‌کنند.
• زیبایی و اعتماد به نفس: لبخند کودک با دندان‌های سالم زیباتر است و بر اعتماد به نفس او تأثیر مثبت دارد.

زمان رویش و افتادن دندانهای شیری

• اولین دندان معمولاً در حدود ۶ ماهگی ظاهر می‌شود.
• باید بدانید تا سه سالگی، همه ۲۰ دندان شیری در دهان کودک رویش پیدا می‌کنند.
• از حدود ۶ سالگی، دندان‌های شیری به تدریج شروع به افتادن می‌کنند و جای خود را به دندان‌های دائمی می‌دهند.

سلامت دهان با تغذیه درست

مشکلات رایج دندان‌های شیری

• پوسیدگی دندان شیری: به دلیل مصرف شیر، مواد قندی و رعایت نکردن بهداشت دهان، پوسیدگی در کودکان بسیار شایع است.
• دندان‌های زود افتاده: اگر دندانهای شیری زودتر از موعد بیفتد، فضای لازم برای دندان دائمی از بین رفته و احتمال کج شدن دندان‌ها افزایش می‌یابد.
• دندان‌های دیر افتاده: گاهی دندان شیری بیش از حد در دهان باقی می‌ماند و مانع رویش دندان دائمی می‌شود.

دندان شیری

مراقبت از دندانهای شیری

• مسواک زدن منظم: از زمانی که اولین دندان ظاهر می‌شود ، باید با مسواک مخصوص کودک تمیز شود.
• استفاده از نخ دندان: پس از رویش دندان‌های کناری ، نخ دندان برای جلوگیری از پوسیدگی بین دندانی ضروری است.
• محدود کردن مصرف شیرینی و نوشیدنی‌های شیرین: تغذیه سالم نقش مهمی در سلامت دندان‌ها دارد.
• ویزیت منظم دندانپزشک کودکان: معاینه‌های دوره‌ای به تشخیص زودهنگام مشکلات کمک می‌کند.

نقش والدین در سلامت دندانهای شیری

والدین باید از همان ابتدای رویش دندان‌های شیری ، به کودک آموزش دهند که مسواک زدن و رعایت بهداشت دهان یک عادت روزانه است.

همچنین باید الگوی مناسبی باشند و خودشان نیز بهداشت دهان را رعایت کنند.

تشویق کودک با روش‌های مثبت مانند انتخاب مسواک رنگی یا خمیردندان مخصوص کودکان می‌تواند انگیزه او را افزایش دهد.

دندان شیری

پویش ملی سلامت دهان

دندان شیری و دندانپزشکی پیشگیرانه

امروزه دندانپزشکی پیشگیرانه اهمیت زیادی دارد. استفاده از فلوراید، فیشورسیلانت (پوشش محافظ شیارهای دندان) و آموزش بهداشت دهان از جمله روش‌هایی هستند که می‌توانند از پوسیدگی دندانهای شیری جلوگیری کنند.

این اقدامات نه تنها سلامت دندان‌های شیری را تضمین می‌کنند، بلکه احتمال پوسیدگی دندانهای دائمی را نیز کاهش می‌دهند.

باورهای غلط درباره دندانهای شیری

• «دندانهای شیری مهم نیست چون می‌افتد»: این باور اشتباه است. پوسیدگی دندان شیری می‌تواند به دندان دائمی آسیب برساند.
• «نیازی به درمان پوسیدگی دندان شیری نیست»: درمان پوسیدگی ضروری است ، زیرا درد و عفونت می‌تواند سلامت عمومی کودک را تهدید کند.
• مسواک زدن برای کودک زیر دو سال لازم نیست : حتی قبل از رویش دندان‌ها ، تمیز کردن لثه با گاز استریل توصیه می‌شود.

نتیجه‌گیری

دندانهای شیری پایه و اساس سلامت دهان و دندان در آینده هستند.

مراقبت صحیح، تغذیه سالم و مراجعه منظم به دندانپزشک می‌تواند از بروز مشکلات جدی جلوگیری کند.

والدین باید اهمیت این دندان‌ها را جدی بگیرند و از همان ابتدای رویش، بهداشت دهان کودک را مدیریت کنند.