بیماری های لثه

بیماری‌ های لثه یا پریودنتال یکی از شایع‌ترین مشکلات دهان و دندان هستند.

این بیماری‌ ها از التهاب ساده لثه آغاز می‌شوند و در صورت عدم درمان می‌توانند به مراحل پیشرفته‌تر برسند که در نهایت منجر به تخریب بافت‌های نگهدارنده دندان و حتی از دست رفتن دندان‌ها می‌شود.

تعریف بیماری لثه

بیماری های لثه به مجموعه‌ای از اختلالات التهابی و عفونی گفته می‌شود که بافتهای اطراف دندان شامل لثه، رباط پریودنتال و استخوان آلوئول را درگیر می‌ کند.

بیماری های لثه را باید جدی گرفت.

در مراحل اولیه، این بیماری تنها به صورت التهاب سطحی لثه ظاهر می‌ شود، اما در صورت پیشرفت، می‌تواند به تخریب استخوان فک و لق شدن دندان‌ ها منجر شود.

بیماریهای دهان و دندان

علت اصلی بیماری لثه

پلاک دندانی، لایه‌ ای چسبنده از باکتری‌ هاست که به‌ طور مداوم روی دندان‌ ها تشکیل می‌شود.

اگر این پلاک با مسواک و نخ دندان پاک نشود، به جرم سخت تبدیل می‌شود که تنها با جرم‌ گیری حرفه‌ ای قابل حذف است.

این جرم محیطی مناسب برای رشد باکتری‌ ها فراهم می‌ کند و باعث تحریک لثه و آغاز التهاب می‌ شود.

باید ها و نباید های ایمپلنت

عوامل خطر

عواملی مانند سیگار کشیدن، دیابت، استرس، تغذیه نامناسب، مصرف برخی داروها و تغییرات هورمونی در زنان می‌توانند خطر ابتلا به بیماری‌ های لثه را افزایش دهند.

این عوامل با کاهش توان دفاعی بدن یا تغییر در محیط دهان، شرایط را برای رشد باکتری‌ ها فراهم میکنند.

بیماریهای دهان و دندان

سلامت دهان با تغذیه ی درست

ژنژیویت (التهاب لثه)

ژنژیویت مرحله‌ی اولیه بیماری لثه است که با قرمزی، تورم و خونریزی لثه‌ها مشخص می‌شود.

در این مرحله، آسیب تنها به بافت نرم محدود است و هنوز استخوان فک درگیر نشده است.

خوشبختانه ژنژیویت با رعایت دقیق بهداشت دهان قابل درمان و برگشت‌پذیر است.

بیماریهای دهان و دندان

پریودنتیت

اگر ژنژیویت درمان نشود، بیماری به پریودنتیت تبدیل می‌شود. در این مرحله، لثه‌ها عقب‌ نشینی کرده و پاکت‌ های عمیق بین دندان و لثه ایجاد می‌شوند.

بیماریهای دهان و دندان

این پاکت‌ها محل تجمع باکتری‌ ها هستند و باعث تخریب استخوان نگهدارنده دندان می‌شوند.

علائم بیماری لثه

علائم شامل خونریزی هنگام مسواک زدن، بوی بد دهان، تورم لثه، عقب‌رفتگی لثه، حساسیت دندان‌ها و در مراحل پیشرفته چرک و لق شدن دندان‌ هاست.

توجه به این علائم و مراجعه سریع به دندانپزشک می‌تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند.

درباره لثه و بیماریهای لثه در ویکی پدیا بخوانید

بیماری‌ های غیرپلاکی لثه

برخی بیماری‌ های لثه ناشی از عوامل غیرپلاکی مانند ویروس‌ها، قارچ‌ها یا واکنش‌های آلرژیک هستند.

این بیماری‌ ها کمتر شایع‌اند اما نیاز به درمان تخصصی دارند و معمولاً با داروهای ضدویروس یا ضدقارچ کنترل می‌شوند.

ارتباط بیماری لثه با بیماری‌های سیستمیک

تحقیقات نشان داده‌اند که بیماری‌ های لثه با بیماری‌های قلبی، دیابت و حتی مشکلات تنفسی ارتباط دارند.

التهاب مزمن لثه می‌ تواند بر سلامت عمومی بدن تأثیر بگذارد و خطر ابتلا به بیماری‌های جدی‌تر را افزایش دهد.

بیماریهای دهان و دندان

تشخیص بیماری لثه

تشخیص بیماری‌ های لثه معمولاً با معاینه دندانپزشک آغاز می‌شود.

دندانپزشک عمق پاکت‌های لثه را اندازه‌گیری می‌کند و در صورت نیاز از عکس‌برداری با اشعه ایکس برای بررسی وضعیت استخوان استفاده می‌کند.

تشخیص زودهنگام اهمیت زیادی دارد.

درمان خانگی

در مراحل اولیه، رعایت بهداشت دهان شامل مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان و دهان‌شویه ضدباکتری می‌تواند بیماری را کنترل کند.

همچنین ترک سیگار و تغذیه سالم نقش مهمی در کاهش التهاب دارند.

درمان تخصصی

در مراحل پیشرفته، درمان شامل جرم‌گیری عمیق، جراحی فلپ لثه، پیوند لثه یا استخوان و استفاده از آنتی‌ بیوتیک‌هاست.

این درمان‌ها به کاهش عمق پاکت‌ها و بازسازی بافت‌ های آسیب‌دیده کمک می‌کنند.

بیماریهای دهان و دندان

پیشگیری

پیشگیری بهترین راهکار است. مسواک زدن دو بار در روز، نخ دندان روزانه، تغذیه سالم، ترک سیگار و مراجعه منظم به دندانپزشک از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه هستند.

آموزش صحیح بهداشت دهان از دوران کودکی می‌تواند نقش مهمی در کاهش شیوع بیماری‌های لثه داشته باشد.

بیماری‌ های خاص لثه

برخی بیماری‌ های خاص مانند لوکوپلاکیا (لکه‌های سفید روی لثه) یا نکروز لثه در افراد با سیستم ایمنی ضعیف دیده می‌شوند و نیاز به درمان فوری دارند.

این بیماری‌ها می‌توانند نشانه‌ای از مشکلات جدی‌تر مانند سرطان دهان باشند.

چرا انتخاب مسواک اهمیت دارد؟

انتخاب یک مسواک مناسب تأثیر مستقیمی بر سلامت دندان‌ها و لثه‌ها دارد.

مسواک بی‌کیفیت یا نامناسب می‌تواند باعث باقی‌ماندن پلاک، پوسیدگی و حتی آسیب به مینای دندان شود.

بنابراین، اولین گام در بهداشت دهان، انتخاب صحیح ابزار است.

راهنمای انتخاب خمیردندان مناسب

انواع مسواک موجود در بازار

مسواک‌ها در انواع دستی، برقی، بین‌دندانی و ارتودنسی عرضه می‌شوند.

مسواک دستی رایج‌ترین نوع است، در حالی که مسواک برقی با حرکات لرزشی یا چرخشی تمیزکنندگی بیشتری دارد.

مسواک بین‌دندانی برای فضاهای تنگ و اطراف براکت‌ها طراحی شده است.

مسواک و خمیردندان

انتخاب موهای مسواک

موهای نرم (Soft) برای اکثر افراد توصیه می‌شوند، زیرا به لثه آسیب نمی‌زنند و پلاک را به‌خوبی پاک می‌کنند.

موهای متوسط برای دندان‌های مقاوم‌تر مناسب‌اند، اما موهای سخت معمولاً توصیه نمی‌شوند چون می‌توانند باعث تحلیل لثه شوند.

لمینت دندان چیست؟

اندازه و طراحی سر مسواک

سر مسواک باید کوچک یا متوسط باشد تا دسترسی به همه‌ی نقاط دهان، به‌ویژه دندان‌های عقب، آسان شود.

سرهای بزرگ معمولاً مانع دسترسی کامل می‌شوند و باعث باقی‌ماندن پلاک در نواحی پنهان می‌گردند.

دسته و طراحی ارگونومیک

دسته‌ی مسواک باید ضد لغزش و راحت باشد تا کنترل بیشتری هنگام مسواک زدن فراهم کند.

طراحی ارگونومیک دسته به‌ویژه برای کودکان و سالمندان اهمیت دارد و تجربه‌ی مسواک زدن را ساده‌تر می‌کند.

نگهداری دندان

در ویکی پدیا بخوانید درباره مسواک و تاریخچه اش

مسواک برای شرایط خاص

افراد با ارتودنسی باید از مسواک‌های ارتودنسی یا بین‌دندانی استفاده کنند.

کسانی که لثه‌های حساس دارند بهتر است از مسواک‌های فوق‌نرم یا برقی با تنظیم فشار بهره ببرند.

برای کودکان نیز مسواک‌های کوچک و نرم توصیه می‌شود.

زمان تعویض مسواک

مسواک باید هر ۳ تا ۴ ماه یک‌بار یا زمانی که موهای آن خمیده شدند تعویض شود.

استفاده طولانی‌مدت از مسواک فرسوده باعث کاهش اثربخشی و افزایش تجمع باکتری‌ها می‌شود.

جمع‌بندی و توصیه نهایی

انتخاب مسواک مناسب یک تصمیم ساده اما حیاتی است. توجه به نوع مو، اندازه سر، طراحی دسته و شرایط خاص دهان می‌تواند کیفیت بهداشت دهان را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.

مشورت با دندانپزشک پیش از خرید بهترین راه برای انتخاب گزینه‌ی درست است.

اهمیت انتخاب خمیردندان

خمیردندان یکی از ابزارهای اصلی بهداشت دهان است. انتخاب نادرست خمیردندان مناسب می‌تواند باعث تحریک لثه، باقی‌ماندن پلاک و حتی آسیب به مینای دندان شود.

کارشناسان تأکید دارند که انتخاب آگاهانه خمیردندان به اندازه‌ی مسواک زدن منظم اهمیت دارد.

نحوه صحیح کشیدن نخ دندان: راهنمای کامل برای سلامت دهان و لثه

نقش فلوراید در خمیردندان

فلوراید عنصر کلیدی در اکثر خمیردندان‌هاست که به تقویت مینای دندان و پیشگیری از پوسیدگی کمک می‌کند.

وجود فلوراید در خمیردندان باعث ایجاد لایه محافظ روی دندان‌ها می‌شود و آن‌ها را در برابر اسیدهای باکتری مقاوم‌تر می‌کند.

خمیردندان

خمیردندان برای دندان‌ های حساس

افراد با دندان‌ های حساس باید از خمیردندان‌های ضد حساسیت استفاده کنند.

این محصولات معمولاً حاوی ترکیباتی مانند نیترات پتاسیم یا کلرید استرانسیم هستند که مسیرهای انتقال درد را مسدود کرده و حساسیت را کاهش می‌دهند.

سلامت دهان با تغذیه ی درست

خمیردندان

خمیردندان سفیدکننده

خمیردندان‌ های سفیدکننده با ذرات ساینده ملایم لکه‌های سطحی دندان را از بین می‌برند.

استفاده بیش از حد ممکن است به مینای دندان آسیب بزند، بنابراین توصیه می‌شود این محصولات به‌طور متناوب مصرف شوند.

خمیردندان در ویکی پدیا

خمیردندان ضد پلاک و ضد جرم

این نوع خمیردندان‌ ها حاوی ترکیباتی مانند سیترات روی یا سدیم پیروفسفات هستند که به کاهش تشکیل پلاک و جرم کمک می‌کنند. استفاده منظم از آن‌ها مانع التهاب لثه و بوی بد دهان می‌شود.

خمیردندان گیاهی و طبیعی

خمیردندان‌ های گیاهی با ترکیباتی مانند نعناع، آلوئه‌ورا یا روغن‌های طبیعی تولید می‌شوند.

این محصولات برای کسانی که به دنبال گزینه‌های طبیعی‌تر هستند مناسب‌اند، اما اثربخشی آن‌ها در مقایسه با خمیردندان‌های فلورایددار کمتر گزارش شده است.

خمیردندان

خمیردندان مخصوص کودکان

کودکان باید از خمیردندان‌ هایی با میزان فلوراید کمتر و طعم ملایم‌تر استفاده کنند.

بلعیدن بیش از حد فلوراید می‌تواند باعث لکه‌های سفید روی دندان یا مشکلات دیگر شود، بنابراین انتخاب خمیردندان مخصوص کودکان ضروری است.

جمع‌بندی و توصیه نهایی

انتخاب خمیردندان مناسب باید بر اساس نیازهای فردی مانند حساسیت دندان، تمایل به سفید شدن، پیشگیری از جرم یا ترجیح محصولات طبیعی انجام شود. مشورت با دندانپزشک بهترین راه برای انتخاب گزینه‌ی درست است.

اهمیت نخ دندان در بهداشت دهان

بسیاری از افراد تصور می‌کنند که مسواک زدن به‌تنهایی برای تمیز کردن دندان‌ها کافی است، اما واقعیت این است که مسواک تنها سطح بیرونی دندان‌ها را تمیز می‌کند و توانایی دسترسی به فضاهای بین دندانی را ندارد.

این فضاها محل تجمع پلاک‌های میکروبی و ذرات غذایی هستند که اگر به‌طور منظم پاک نشوند، می‌توانند منجر به پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه شوند. نخ دندان ابزاری ساده اما بسیار مؤثر است که با حرکت صحیح بین دندان‌ها، این ذرات را خارج کرده و مانع تشکیل جرم و التهاب لثه می‌شود.

استفاده روزانه از نخ دندان نه‌تنها سلامت دندان‌ها را تضمین می‌کند، بلکه به داشتن نفس خوشبو و لبخندی سالم نیز کمک می‌کند.

بخوانید: سلامت دهان با تغذیه ی درست

انتخاب نخ دندان مناسب

نخ‌ های دندان در انواع مختلفی مانند نخ‌های موم‌دار، بدون موم، چندرشته‌ای، تک‌رشته‌ای، نخ‌های مخصوص ارتودنسی (سوپر فلوس) و حتی نخ‌های طعم‌دار عرضه می‌شوند.

مدل موم‌دار برای افرادی که فاصله بین دندان‌هایشان کم است مناسب‌ترند، زیرا راحت‌تر بین دندان‌ها حرکت می‌کنند.

نخ‌های بدون موم برای کسانی که دندان‌هایشان فاصله بیشتری دارد، گزینه‌ای خوب محسوب می‌شوند.

مدلهای سوپر فلوس نیز برای کسانی که ارتودنسی یا پل دندانی دارند طراحی شده‌اند.

انتخاب نخ دندان باید بر اساس شرایط دهان و دندان هر فرد انجام شود تا استفاده از آن راحت‌تر و مؤثرتر باشد.

طول مناسب نخ دندان

برای تمیز کردن کامل دندان‌ها، باید حدود ۴۰ تا ۵۰ سانتی‌متر نخ دندان جدا کنید.

این طول به شما اجازه می‌دهد که برای هر دندان از بخش تازه‌ای از نخ استفاده کنید و از انتقال آلودگی و باکتری‌ها به سایر دندان‌ها جلوگیری شود.

اگر نخ کوتاه باشد، کنترل آن سخت‌تر می‌شود و احتمال آسیب به لثه‌ها افزایش می‌یابد.

بنابراین، همیشه نخ دندان را به اندازه کافی بلند ببرید تا بتوانید آن را به‌راحتی دور انگشتان بپیچید و بخش فعال نخ را بین دندان‌ها حرکت دهید.

انواع روش‌های کاشت دندان

نحوه‌ی گرفتن نخ دندان

دو سر نخ را دور انگشتان میانی هر دست بپیچید و حدود ۲ تا ۳ سانتی‌متر نخ آزاد بین انگشتان شست و اشاره نگه دارید. این بخش آزاد همان قسمتی است که بین دندان‌ها حرکت می‌کند.

اگر نخ را خیلی محکم یا خیلی شل نگه دارید، ممکن است یا به لثه فشار بیاورید یا نخ از دستتان سر بخورد و کارایی لازم را نداشته باشد.

در ویکی پدیا بخوانید درباره نخ دندان

وارد کردن نخ بین دندان‌ها

برای وارد کردن نخ بین دندان‌ها باید از حرکت آرام و اره‌ای (جلو و عقب) استفاده کنید.

هرگز نخ را با فشار ناگهانی به لثه نزنید، زیرا این کار می‌تواند باعث بریدگی یا خونریزی شود.

نخ باید به‌آرامی بین دندان‌ها سر بخورد تا به خط لثه برسد. این مرحله بسیار مهم است، زیرا اگر نخ به‌درستی وارد نشود،

نه‌تنها ذرات غذایی باقی می‌مانند بلکه ممکن است به بافت نرم لثه آسیب برسد. حرکت ملایم و کنترل‌شده کلید موفقیت در این مرحله است.

حرکت نخ به شکل C

وقتی نخ به خط لثه رسید، باید آن را به شکل حرف C دور دندان خم کنید. این حرکت باعث می‌شود نخ به سطح جانبی دندان بچسبد و پلاک‌های میکروبی را بهتر جدا کند.

سپس نخ را به‌آرامی بالا و پایین بکشید تا ذرات غذایی و پلاک‌ها از سطح دندان جدا شوند.

این روش بسیار مؤثرتر از حرکت مستقیم نخ است، زیرا سطح بیشتری از دندان را پوشش می‌دهد و تمیز می‌کند.

اگر نخ را فقط به‌صورت مستقیم بالا و پایین کنید، بخش زیادی از پلاک‌ها باقی خواهند ماند.

تکرار برای همه‌ی دندان‌ها

برای هر دندان باید از بخش تازه‌ای از نخ استفاده کنید تا از انتقال باکتری‌ها جلوگیری شود.

این کار ممکن است کمی زمان‌بر باشد، اما ارزش آن را دارد، زیرا سلامت کل دهان شما را تضمین می‌کند.

فراموش نکنید که دندان‌های عقب و نواحی نزدیک لثه نیز به همان اندازه مهم هستند و باید با دقت تمیز شوند.

بسیاری از افراد تنها دندان‌های جلویی را نخ می‌کشند، در حالی که بیشترین تجمع پلاک در دندان‌های عقب رخ می‌دهد.

بنابراین، نخ دندان باید برای همه‌ی دندان‌ها استفاده شود.

سلامت دهان و دندان

پایان کار و مراقبت‌های تکمیلی

پس از اتمام نخ دندان، بهتر است دهان خود را با آب یا دهان‌شویه بشویید تا ذرات باقی‌مانده کاملاً خارج شوند.

همچنین توصیه می‌شود پس از نخ دندان، مسواک بزنید تا فلوراید خمیر دندان بهتر به سطح دندان‌ها برسد و از پوسیدگی جلوگیری کند.

این ترکیب نخ دندان و مسواک بهترین نتیجه را برای سلامت دهان و لثه‌ها به همراه دارد.

اگر این کار را به‌طور منظم انجام دهید، نه‌تنها از مشکلات دندانی پیشگیری می‌کنید بلکه لبخندی سالم و زیبا خواهید داشت.