بیماری های لثه : راهنمای جامع برای شناخت، پیشگیری و درمان
بیماری های لثه یا پریودنتال یکی از شایعترین مشکلات دهان و دندان هستند. این بیماری ها از التهاب ساده لثه آغاز میشوند و در صورت عدم درمان میتوانند به مراحل پیشرفتهتر برسند که در نهایت منجر به تخریب بافتهای نگهدارنده دندان و حتی از دست رفتن دندانها میشود. بیماری های لثه به مجموعهای از اختلالات التهابی و عفونی گفته میشود که بافتهای اطراف دندان شامل لثه، رباط پریودنتال و استخوان آلوئول را درگیر می کند. بیماری های لثه را باید جدی گرفت. در مراحل اولیه، این بیماری تنها به صورت التهاب سطحی لثه ظاهر می شود، اما در صورت پیشرفت، میتواند به تخریب استخوان فک و لق شدن دندان ها منجر شود. بیماریهای دهان و دندان پلاک دندانی، لایه ای چسبنده از باکتری هاست که به طور مداوم روی دندان ها تشکیل میشود. اگر این پلاک با مسواک و نخ دندان پاک نشود، به جرم سخت تبدیل میشود که تنها با جرم گیری حرفه ای قابل حذف است. این جرم محیطی مناسب برای رشد باکتری ها فراهم می کند و باعث تحریک لثه و آغاز التهاب می شود. عواملی مانند سیگار کشیدن، دیابت، استرس، تغذیه نامناسب، مصرف برخی داروها و تغییرات هورمونی در زنان میتوانند خطر ابتلا به بیماری های لثه را افزایش دهند. این عوامل با کاهش توان دفاعی بدن یا تغییر در محیط دهان، شرایط را برای رشد باکتری ها فراهم میکنند. بیماریهای دهان و دندان ژنژیویت مرحلهی اولیه بیماری لثه است که با قرمزی، تورم و خونریزی لثهها مشخص میشود. در این مرحله، آسیب تنها به بافت نرم محدود است و هنوز استخوان فک درگیر نشده است. خوشبختانه ژنژیویت با رعایت دقیق بهداشت دهان قابل درمان و برگشتپذیر است. بیماریهای دهان و دندان اگر ژنژیویت درمان نشود، بیماری به پریودنتیت تبدیل میشود. در این مرحله، لثهها عقب نشینی کرده و پاکت های عمیق بین دندان و لثه ایجاد میشوند. بیماریهای دهان و دندان این پاکتها محل تجمع باکتری ها هستند و باعث تخریب استخوان نگهدارنده دندان میشوند. علائم شامل خونریزی هنگام مسواک زدن، بوی بد دهان، تورم لثه، عقبرفتگی لثه، حساسیت دندانها و در مراحل پیشرفته چرک و لق شدن دندان هاست. توجه به این علائم و مراجعه سریع به دندانپزشک میتواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند. برخی بیماری های لثه ناشی از عوامل غیرپلاکی مانند ویروسها، قارچها یا واکنشهای آلرژیک هستند. این بیماری ها کمتر شایعاند اما نیاز به درمان تخصصی دارند و معمولاً با داروهای ضدویروس یا ضدقارچ کنترل میشوند. تحقیقات نشان دادهاند که بیماری های لثه با بیماریهای قلبی، دیابت و حتی مشکلات تنفسی ارتباط دارند. التهاب مزمن لثه می تواند بر سلامت عمومی بدن تأثیر بگذارد و خطر ابتلا به بیماریهای جدیتر را افزایش دهد. بیماریهای دهان و دندان تشخیص بیماری های لثه معمولاً با معاینه دندانپزشک آغاز میشود. دندانپزشک عمق پاکتهای لثه را اندازهگیری میکند و در صورت نیاز از عکسبرداری با اشعه ایکس برای بررسی وضعیت استخوان استفاده میکند. تشخیص زودهنگام اهمیت زیادی دارد. در مراحل اولیه، رعایت بهداشت دهان شامل مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان و دهانشویه ضدباکتری میتواند بیماری را کنترل کند. همچنین ترک سیگار و تغذیه سالم نقش مهمی در کاهش التهاب دارند. در مراحل پیشرفته، درمان شامل جرمگیری عمیق، جراحی فلپ لثه، پیوند لثه یا استخوان و استفاده از آنتی بیوتیکهاست. این درمانها به کاهش عمق پاکتها و بازسازی بافت های آسیبدیده کمک میکنند. بیماریهای دهان و دندان پیشگیری بهترین راهکار است. مسواک زدن دو بار در روز، نخ دندان روزانه، تغذیه سالم، ترک سیگار و مراجعه منظم به دندانپزشک از مهمترین اقدامات پیشگیرانه هستند. آموزش صحیح بهداشت دهان از دوران کودکی میتواند نقش مهمی در کاهش شیوع بیماریهای لثه داشته باشد. برخی بیماری های خاص مانند لوکوپلاکیا (لکههای سفید روی لثه) یا نکروز لثه در افراد با سیستم ایمنی ضعیف دیده میشوند و نیاز به درمان فوری دارند. این بیماریها میتوانند نشانهای از مشکلات جدیتر مانند سرطان دهان باشند. بیماری های لثه از مشکلات شایع اما قابل پیشگیری هستند. رعایت بهداشت دهان، تشخیص زودهنگام و درمان مناسب میتواند از عوارض جدی مانند از دست رفتن دندانها جلوگیری کند. توجه به سلامت لثهها نهتنها برای داشتن لبخندی زیبا بلکه برای حفظ سلامت عمومی بدن ضروری است. اگر علائمی مانند خونریزی، تورم یا بوی بد دهان مشاهده کردید، مراجعه به دندانپزشک را به تعویق نیندازید. درمان در مراحل اولیه بسیار سادهتر و مؤثرتر است و میتواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند. در نهایت، ترکیب مراقبتهای خانگی و حرفهای بهترین راه برای داشتن لثههایی سالم و دندانهایی محکم است.بیماری های لثه
تعریف بیماری لثه
علت اصلی بیماری لثه
عوامل خطر
ژنژیویت (التهاب لثه)
پریودنتیت
علائم بیماری لثه
بیماری های غیرپلاکی لثه
ارتباط بیماری لثه با بیماریهای سیستمیک
تشخیص بیماری لثه
درمان خانگی
درمان تخصصی
پیشگیری
بیماری های خاص لثه
جمعبندی